edwinia guckian &
the gralton big band
Is as taobh amuigh de Dhroim ar Snámh i gContae Liatroma í an rinceoir Edwina Guckian. Tagann sé ó theaghlach atá fréamhaithe go domhain i dtraidisiún an cheoil agus an damhsa, agus tá a stíl go mór faoi thionchar an cheoil áitiúil i Liatroim agus i Ros Comáin mar a bhí nuair a bhí sí ag fás aníos. Thosaigh sí ag múineadh damhsa ag 16 bliana d’aois agus, ó shin i leith, tá a céimeanna á múineadh aici agus tá stáitsí roinnte aici le healaíontóirí mór le rá in Éirinn. Bhunaigh sí Áirc Damhsa Culture Club do dhaoine óga ina ceantar féin, chun spás a chruthú dóibh le bheith tumtha i dtraidisiúin agus i gcultúir ón mbaile agus ó gach cearn den domhan i dtimpeallacht spraíúil neamh-iomaíoch. Anois agus fiche bliain slánaithe aige, tá os cionn 500 ball ag an chlub i naoi gcontae in Éirinn.
In 2017 bhronn Comhairle Ealaíon na hÉireann Sparánacht Next Generation ar Edwina chun tacú lena cuid oibre agus athfhorbairt á déanamh aici ar an cheangal idir ceol agus gluaiseacht, ceoltóir agus rinceoir. Is í Edwina stiúrthóir ealaíne Thionscadal Rince Liatroma (Leitrim Dance Project), a eagraíonn imeachtaí bliantúla sa chontae ar nós Féile Rince Liatroma agus Rince Chrosbhealaigh Ifreannaí. I mí Aibreáin 2022 bhronn TG4 Gradam Comaoine uirthi as a cuid oibre ar son an chultúir, agus in 2023 bhronn Roinn an Taoisigh Gradam Markievicz uirthi. Ag an am céanna ceapadh í mar Ealaíontóir Cónaitheachta YPCE le Comhairle Ealaíon na hÉireann i gColáiste Phádraig, Droim Conrach. I mí Feabhra 2024 sheol sí a céad leabhar do pháistí, Sparks in the Flagstones – a treasury of Irish Calendar Customs & Folk Traditions. I mí na Bealtaine 2024, bhunaigh Edwina teach foilsitheoireachta neamhspleách, mar chomhshaothar lena comhlacht léiriúcháin scannán, Dreoilín Productions. Foilsíonn siad leabhair ó ealaíontóirí áitiúla a cheiliúrann cultúr, oidhreacht, béaloideas, nádúr agus pobal, agus téann an t-ioncam ar fad ó dhíolacháin go díreach chuig na healaíontóirí.
Tháinig The Gralton Big Band as The Devils in the Dancehall – tionscadal taistil ceoil agus damhsa a thug beocht nua do sheanbhallaí damhsa na hÉireann agus a thug pobail ar ais chuig a n-urláir féin. Is comhbhailiúchán de cheoltóirí traidisiúnta agus snagcheoil é an banna ina bhfuil Stephen Doherty, David Doocey, Cathy Jordan, Ryan Molloy, Jim Higgins, Ben Castle, Matthew Berril, Brona Graham, Conor Caldwell agus an rinceoir Edwina Guckian.
Ag tarraingt inspioráide ó fhuaimeanna na bhFichidí Glórmhara, ó bhannaí damhsa na 1930idí agus na 1940idí, ó hallaí damhsa, ó chistiní tuaithe agus ó rinceanna cois bóthair faoin tuath, athshamhlaíonn The Gralton Big Band an méid a d’fhéadfadh a bheith i mbanna damhsa sa lá atá inniu ann. Ainmníodh an banna as Jimmy Gralton, fear a raibh halla damhsa cáiliúil aige i gContae Liatroma, ach cháin an stát agus an eaglais é, agus ba é an t-aon Éireannach riamh ar díbríodh ón Saorstát é de bharr an halla sin. Iompraíonn The Gralton Big Band spiorad Halla Gralton agus an lúcháir radacach a bhaineann le gluaiseacht, ceol, damhsa, pobal agus saoirse le chéile.
Dancer Edwina Guckian hails from outside the village of Drumsna in Co. Leitrim. Coming from a family steeped in the tradition of music and dance, her style is greatly influenced by the style of local music she grew up with across Leitrim and Roscommon.
Having started teaching dancing at the age of 16, Edwina has now taught her steps and shared the stage with some of Ireland’s most influential acts. She set up Áirc Damhsa Culture Club for youths in her area to have a space to be immersed in traditions and cultures from home and all across the world in a fun and non – competitive environment. Now in its 20th year, the club has over 500 members in 9 counties.
In 2017 Edwina was awarded the Arts Council of Ireland Next Generation Bursary to support her work on redeveloping the connection between music and movement, musician and dancer.
Edwina is the artistic director of Leitrim Dance Project annually hosting events in the county such as Leitrim Dance Festival and the Effrinagh Crossroads Dance.
In April 2022, Edwina was awarded the Gradam Comaoine TG4 for her outstanding contribution to culture while in 2023 she was awarded the Markievicz Award by the Department of An Taoiseach. At the same time he was awarded the Arts Council YPCE Artist in Residency at St. Patrick’s College Drumcondra.
In February 2024 she launched her first book for children called Sparks in the Flagstones – a treasury of Irish Calendar Customs & Folk Traditions. In May 2024 Edwina launched an independent publishing house; a sister project to her film production company at Dreoilín Productions. Publishing books by local artists that celebrate culture, heritage, folklore, nature and community, with all income from sales going directly to the artist.