gearóidín breathnach

Is as Gaeltacht na Rosann i dTír Chonaill í Gearóidín Breathnach, amhránaí sean-nóis, scéalaí, cumadóir agus oideachasóir a bhfuil meas agus cáil uirthi ar fud na tíre agus thar lear. D’fhás sí aníos i dteaghlach Gaelach a raibh an Ghaeilge agus an seanchas mar chuid nádúrtha den saol laethúil. Is iníon í leis an seanchaí iomráiteach Néidí Frainc Mac Grianna, agus is ón traidisiún láidir sin a eascraíonn a cuid oibre féin.

Ó bhí sí óg, bhí spéis mhór aici san amhránaíocht agus sa scéalaíocht. Tá glór aici a bhfuil blas soiléir Dhún na nGall air — glór atá glan, mothálach agus lán brí. Tá sí dílis don tsean-nós mar a fuair sí é, ach ag an am céanna cuireann sí a léamh pearsanta féin ar gach amhrán, rud a choinníonn an traidisiún beo agus ábhartha.

Is buaiteoir Chorn Uí Riada í faoi thrí ag Oireachtas na Gaeilge (1996, 2004 agus 2024), an gradam is airde i saol an tsean-nóis. Ba í an chéad bhean as Cúige Uladh a ghnóthaigh an onóir seo. Tá aitheantas agus duaiseanna bainte amach aici in Amhráin Nua-Chumtha agus sa scéalaíocht fosta. Tá na halbaim Grá mo Chroí an Óige agus Ar Fhoscadh na gCnoc mar chuid thábhachtach dá saothar, agus tá a cuid taifeadtaí caomhnaithe i gcartlann an Irish Traditional Music Archive.

Freastalaíonn sí go rialta ar fhéilte in Éirinn agus thar lear, áit a mbíonn sí ag ceol agus ag scéalaíocht agus ag cur na Gaeilge, na hamhránaíochta agus an traidisiúin chun cinn. Bíonn sí ag comhoibriú le hinstitiúidí éagsúla freisin, ag tabhairt léachtaí, máistir-ranganna agus ceolchoirmeacha. Is údar í agus tá Gadaíocht Inis Duáin agus an leabhar páistí Cathal Coinín foilsithe aici.

Tá sí le feiceáil ar chláir de chuid TG4 agus RTÉ, áit a roinneann sí amhráin agus scéalta leis an bpobal i gcoitinne.

Is léiriú í Gearóidín Breathnach ar an nasc idir an traidisiún agus an saol comhaimseartha — bean a choinníonn an sean-nós beo trína glór agus trína cuid scéalaíochta.

Gearóidín Breathnach is an Irish singer that originally grew up in Rannafast, in the Rosses, County Donegal; she now lives in Ardveen, also in the Rosses. As a sean-nós singer, she is a triple winner of the Corn Uí Riada competition in Oireachtas na Gaeilge, having won most recently in 2024. Gearóidín is also a seanchaí. Her father Neddie Frank Mac Griana was also a seanchaí, and was a source of her inspiration and love for traditional Irish culture.